Kamusi ya Mwanagenzi

Sehemu Kuu

uliwali

Herufi: R Silabi ya mwisho: nu

Cheo cha utawala kilichotolewa na serikali ya kikoloni au ya Kiarabu katika maeneo ya Afrika Mashariki, hasa katika miji ya pwani, ambapo liwali alikuwa msimamizi au mtawala wa eneo fulani.

Uliwali ni cheo au hadhi ya kuwa liwali katika utawala wa maeneo ya pwani ya Afrika Mashariki.

Maana

2 jumla

Maana 1

Nomino

Cheo au hadhi ya kuwa liwali; nafasi rasmi ya utawala iliyokuwa ikitolewa na serikali ya kikoloni au ya Kiarabu kwa msimamizi wa eneo, hasa katika miji ya pwani ya Afrika Mashariki.

Mfano wa matumizi: Uliwali wa Mombasa ulikuwa na mamlaka makubwa katika kipindi cha utawala wa Sultani.

Maana 2

Nomino

Enzi au kipindi ambacho liwali alikuwa akitawala eneo fulani.

Mfano wa matumizi: Katika uliwali wa mwisho wa Zanzibar, kulikuwa na mabadiliko mengi ya kiutawala.

Asili ya neno

Lugha chanzi

Kiarabu

Neno la asili

ولاية (wilāya)

Maana ya asili

Utawala, mkoa, au mamlaka ya kiutawala.

Maelezo

Neno hili limetokana na Kiarabu 'wilāya' likimaanisha eneo au mamlaka ya utawala, na katika Kiswahili likapata maana maalum ya cheo au hadhi ya liwali.